Hoe kies je een merknaam en check je of hij vrij is?

Waarom moet je merknaam geregistreerd zijn voor bol?

Een artikel verkoop je op bol alleen als merkartikel wanneer het bij het toevoegen voldoet aan de merkrichtlijnen van bol:

• de EAN staat op naam van de merkeigenaar en is geregistreerd bij GS1
• het merk staat geregistreerd bij het BOIP (of het EUIPO of WIPO), in de juiste klasse
• het merk is zichtbaar op het artikel of op de originele verpakking

Voldoet je artikel daar niet aan, dan is het een merkloos artikel. Daar kun je later geen merkartikel meer van maken. Hoe het zit met de EAN, lees je in de blog over GS1-codes.

Stel dat je bamboe snijplanken wilt verkopen onder een eigen merk. Als dat loopt, wil je er binnen een paar jaar keukenmessen bij doen. Je zoekt dus een naam die bij allebei past.

Welke merknaam kun je niet vastleggen?

Bedenk je een merknaam die je product beschrijft, dan kun je hem niet als merk registreren. Je hele merk moet onderscheidend zijn, nu en in de toekomst. Het BOIP weigert een merk dat:

• beschrijvend is, zoals "Fiets" voor een fietsenmaker of "Biomild" voor yoghurt met een milde smaak
• misleidend is, zoals een logo met koffie als merk voor thee
• alleen een aanprijzing of waardeoordeel is, zoals "de beste" of "de lekkerste"

Weigert het BOIP je merk, dan krijg je de aanvraagkosten niet terug. Je hebt dan ook geen alleenrecht op de naam.

Het BOIP geeft in zijn tips voor een onderscheidend merk twee manieren om wel een onderscheidende naam te vinden. Je kiest een woord dat je product niet beschrijft, zoals "Trapjes" voor roomboterkoekjes. Of je voegt een onderscheidend deel toe aan een beschrijvend woord, zoals de eigennaam in "Bredewouts koekjes". Wat beschrijvend is, hangt af van het product: "Taartjes" beschrijft taarten, maar niet een bureau voor grafische vormgeving.

Voor je snijplanken bedenk je drie namen.

De eerste, "Bamboe Snijplank", zegt precies wat je verkoopt. Dat is beschrijvend, en de naam past ook niet bij de keukenmessen die later komen. De tweede, "Beste Plank", is een aanprijzing. Je kiest daarom "Vorlo", een verzonnen woord dat niets over snijplanken zegt.

Hoe check je of een merknaam vrij is?

Je checkt of een merknaam vrij is door in het merkenregister en het handelsregister te zoeken naar dezelfde naam en naar namen die erop lijken. Dat doe je in één keer met de Naamchecker van het BOIP en de KVK.

Het BOIP raadt aan bij het zoeken te letten op:

• Varianten. Zoek niet alleen op de exacte naam. Het BOIP noemt als voorbeeld Apple, Aple, Appel en Pomme.
• Klank. De Naamchecker zoekt niet op klank. Zoek dus zelf op namen die hetzelfde klinken, zoals Daamen, Damen en Danen.
• Delen van je naam. Zoek vooral op het meest unieke deel.
• De producten. Vind je een merk dat op het jouwe lijkt, kijk dan voor welke producten en diensten het geregistreerd is. Lijken de merken op elkaar én komen de producten overeen, dan kan dat een probleem zijn.
• Internet. Een naam die niet in een register staat, kan wel actief gebruikt worden in een branche.

Dat een naam al bestaat, hoeft geen probleem te zijn. Volgens het BOIP bestaat Ajax als merk voor een voetbalclub, voor brandblussers en voor schoonmaakmiddel, omdat de producten niet overeenkomen. Verkoop je ook buiten de Benelux, dan raadt het BOIP aan om in TMview te zoeken, waarin de registers van andere landen staan.

In het voorbeeld zoek je op Vorlo, Vorloo en Forlo. Stel dat alleen Forlo iets oplevert, een merk voor kleding. Kleding en snijplanken komen niet overeen, net als bij Ajax, dus Vorlo kan. Stond Forlo geregistreerd voor keukengerei, dan was een andere naam beter geweest.

Die controle doe je zelf, want het BOIP kijkt alleen of je naam een merk kan zijn. Botst je naam met een eerder merk, dan moet de eigenaar van dat merk dat zelf aankaarten. Hij kan na de publicatie van je aanvraag 2 maanden lang bezwaar maken.

Een inschrijving bij de KVK beschermt je naam ook niet als merk. Een handelsnaam die je actief gebruikt, is alleen beschermd in de regio waar je bedrijf actief is.

Voor welke klassen registreer je je merk?

Je registreert een merk voor bepaalde producten en diensten, verdeeld over 45 klassen. In klasse 1 tot en met 34 staan producten, in klasse 35 tot en met 45 diensten. Je merk is alleen beschermd voor wat je kiest.

Voor bol gelden in de regels over merkrecht drie eisen:

• je merk staat in een productklasse lager dan 35, want de klassen 35 tot en met 45 zijn alleen geldig voor diensten
• het artikel staat in die klasse ook onder de juiste producten
• je registratie is geldig in Nederland en België

Detailhandelsdiensten staan in klasse 35, dus een registratie voor alleen detailhandel telt niet voor bol.

Het BOIP raadt aan alleen klassen te kiezen waarvoor je het merk echt gaat gebruiken. Gebruik je het merk niet binnen 5 jaar voor alles wat je hebt gekozen, dan kan een ander daar bezwaar tegen maken. Na de publicatie van je merk kun je geen producten meer toevoegen. Heb je concrete plannen voor de komende 5 jaar, dan geef je die dus meteen op.

In het voorbeeld vallen snijplanken volgens TMclass, de zoektool van de EU voor klassen, in klasse 21 en keukenmessen in klasse 8. Je wilt binnen een paar jaar ook keukenmessen verkopen, dus je kiest allebei. Bij het BOIP kost de eerste klasse €244, voor 10 jaar. De tweede klasse kost €27, en elke klasse daarna €81. Samen is dat €271.

Wanneer registreer je je merknaam?

Registreer je merknaam voordat je je eerste artikel op bol zet. Bij het BOIP duurt de procedure gemiddeld 3 maanden. Duurt dat te lang, dan kun je je merk met spoed laten inschrijven, vanaf €440. Bij een spoedinschrijving staat je merk direct in het register als je aanvraag in orde is. Pas daarna kijkt het BOIP of je naam als merk mag, en pas dan kunnen eigenaren van eerdere merken bezwaar maken. Valt een van die twee tegen, dan wordt je inschrijving ongedaan gemaakt. De kosten krijg je dan niet terug.

Zet je je artikel online voordat je merk is ingeschreven, dan blijft het merkloos. Op de productpagina zie je onder de titel of een artikel een merk heeft. Bij een merkartikel staat daar "Merk:" met je merknaam, bij een merkloos artikel "Merkloos / Sans marque". Hetzelfde staat bij de specificaties.

Is je merk ingeschreven, dan vul je bij het toevoegen van je artikel de merknaam in het merkveld in. Bol wil dat je dat in tekst doet, ook als je je merk alleen als logo hebt geregistreerd. Gebruik bij al je artikelen precies dezelfde schrijfwijze. Registreer je je merk later ook bij bol, dan beschermt bol je productinformatie alleen bij artikelen waarvan de merknaam exact gelijk is aan die op het registratieformulier.

Verkoop alleen jij je merk, en niet ook andere verkopers of winkels, dan heb je volgens bol een direct distributiekanaal. In dat geval moet de naam of het logo zichtbaar bedrukt zijn op het artikel of de originele verpakking. Ook op de productfoto’s die je bij het toevoegen online zet, moet het merk te zien zijn. Je logo op het artikel en de verpakking spreek je af met je leverancier. Hoe dat gaat, staat in de blog over inkopen uit China.

Hoe je je merk registreert en merkeigenaar wordt op bol, lees je in de blog over merkregistratie bij het BOIP.